पुणे: सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या (SPPU) पर्यावरण शास्त्र विभागातील सहाय्यक प्राध्यापिका डॉ. रजनी पंचांग यांना शैक्षणिक आणि व्यावसायिक उत्कृष्टता 2025 साठी फुलब्राइट-कलाम क्लायमेट फेलोशिप प्रदान करण्यात आली.युनायटेड स्टेट्स-इंडिया एज्युकेशनल फाउंडेशन (USIEF) द्वारे प्रशासित फेलोशिप, 8 ते 12 महिने अमेरिकेत हवामान-संबंधित अभ्यासांवर काम करणाऱ्या भारतीय संशोधकांना समर्थन देते. प्रसिद्ध सागरी शास्त्रज्ञ पामेला हॅलॉक यांच्यासोबत नोव्हेंबरच्या मध्यापासून पंचांग ९ महिने काम करेल. तिचे संशोधन सागरी जैव-कॅल्सीफायर-विशेषत: कोरल रीफ फोरॅमिनिफेरा-महासागरातील आम्लीकरणाला कसा प्रतिसाद देतात, वातावरणातील कार्बन डायऑक्साईड वाढण्याचा वाढता परिणाम यावर लक्ष केंद्रित करेल.SPPU ने जारी केलेल्या निवेदनात म्हटले आहे की तिच्या फेलोशिपचा एक भाग म्हणून, पंचांग फ्लोरिडा रीफ ट्रॅक्टच्या बाजूने क्षेत्रीय अभ्यास आणि प्रयोगशाळेत प्रयोग करणार आहे जेणेकरुन हे कवचयुक्त जीव अम्लीकरणाच्या परिस्थितीत कसे जुळवून घेतात किंवा कमी होतात. तिचे संशोधन 1980 पासून संकलित केलेल्या वातावरणीय डेटा आणि दीर्घकालीन जैविक नोंदींचे विश्लेषण देखील एकत्रित करेल.“हे जीव महासागरातील आम्लीकरणासाठी किती लवचिक किंवा असुरक्षित आहेत हे समजून घेऊन, आम्ही हवामान बदलाचे जैविक आणि आर्थिक परिणाम अधिक चांगल्या प्रकारे प्रक्षेपित करू शकतो आणि शाश्वत महासागर धोरणे आकारू शकतो,” पंचांग यांनी TOI ला सांगितले. तिने जोडले की स्थानिक तरुणांना महासागरातील अम्लीकरणाचे जैविक निर्देशक ओळखण्यासाठी सक्षम केल्याने उच्च-अंत महासागर निरीक्षण प्रणालींमध्ये खर्च, वेळ आणि कार्बन फूटप्रिंट कमी होऊ शकतो.फुलब्राइट-कलाम क्लायमेट फेलोशिप प्रोग्रामचा उद्देश सहयोगात्मक वैज्ञानिक संशोधनाद्वारे हवामान आव्हानांना तोंड देण्यासाठी भारत आणि अमेरिका यांच्यात दीर्घकालीन क्षमता निर्माण करणे आहे.
✍🏻मुख्य संपादक – VINOD MORE
